પોપટ પક્ષી દેખાવે સુંદર છે, તેથી પાળવાનું મન થાય

પક્ષીઓમાં પોપટ એવું પક્ષી છે જેને પાળવાનું મન સૌ કોઈને થઈ જાય. પોપટ દેખાવમાં સુંદર છે એટલું જ નહીં, એની રીતભાત અને મીઠું બોલવાની સ્ટાઈલ લોકોને મન-ભાવન છે. પોપટ કદાચ એક એવું પક્ષી છે જે માણસની બોલીની નકલ કરી શકે છે.

બિલાડી કે કૂતરૃ પાળવું આસાન છે, પણ પોપટ પાળવો આસાન નથી. પોપટ પાળવામાં ધીરજ અને સંભાળની જરૃર પડે છે. પોપટના ખોરાકમાં વિશેષ ધ્યાન રાખવું પડે છે. દિવસમાં ત્રણચાર વાર પાણી પીવડાવવું પડે છે. ઉપરાંત એના મનોરંજન માટે રમકડા પણ લાવવા પડે છે. કારણ કે ક્યારેક એકલવાયું અનુભવે તો પોતાના પીંછામાં મારવા જેવું અસામાન્ય વર્તન કરવા માંડે છે. ક્યારેક આવી રીતભાતથી પોતે ઘાયલ પણ થઈ લોહીલુહાણ પણ થાય છે.

પોપટ જાતજાતના અને ભાતભાતના હોય છે. કેટલાક નાના નાજૂક હોય છે, કેટલાક મોટા કદના પણ હોય છે, તો કેટલાક જંગલી હોય છે, જો કે મોટેભાગે પોપટ દેખાવે સુંદર રંગોવાળા હોય છે. કેટલાક પોપટની પાંખ તો મેઘધનુષી હોય છે. પોપટનો સામાન્ય ખોરાક ફ્રૂટ, શાકભાજી અને કઠોળ મુખ્ય છે. પછી ઘરની ટેવ પ્રમાણે કેટલાક લોકો ઘરના સભ્યની જેમ જમવા માટે દાળ-ભાતથી શરૃ કરીને રાંધેલો ખરાકથી સૂકામેવા જેવી ચીજો પણ કેટલાક પાળેલા પોપટોને અપાતા હોવાના દાખલા છે.

મૂળભૂત રીતે પ૩પ પ્રકારના પક્ષીઓને પોપટ ગણવામાં આવે છે. જેમાં બે મુખ્ય જાત કેકાટ્વિડી અથવા કોકાટુઝ અને બીજી સિટાસિડી એટલે કે સાચા પોપટની ગણાય છે. પોપટ શબ્દ મોટેભાગે આ બન્ને જાત માટે વપરાય છે. બધા જ પોપટના પગમાં ચાર-ચાર અંગૂઠા હોય છે. બે આગળ અને બે પાછળ.

ભારત, અગ્નિ એશિયા અને પશ્ચિમ એશિયા જેવા વિશ્વના મોટાભાગના ઉષ્ણ દેશોમાં પોપટ જોવા મળે છે, જો કે મોટા ભાગના પોપટ ઓસ્ટ્રેલિયા, સાઉથ અમેરિકા અને સેન્ટ્રલ અમેરિકામાંથી આવે છે.

ઘણી જાતના પોપટ માણસના અવાજ કે અન્ય અવાજોની નકલ કરી શકે છે. આઈરેની પેપરબર્ગ નામના એક સંશોધકે આફ્રિકન ગ્રે પ્રકારના પોપટની શીખવાની આવડત બાબતે વિવાદાસ્પદ દાવા કર્યા છે. તેમણે એલેક્સ નામના એક પોપટને શબ્દો બોલતા, ચીજવસ્તુઓ પારખતા,એનું વર્ણન કરતા અને આમા કેટલા લાલ ચેલઠાં છે. જેવા પ્રશ્નોના જવાબ આપતા પણ શીખવ્યું છે. તેમનો દાવો છે કે પોપટના ૮૦ ટકા સાચા જવાબ આપે છે. બીજા અભ્યાસીઓ કહે છે કે, પોપટ માત્ર શબ્દોનું પૂનરાવર્તન કરી શકે છે. શબ્દોના અર્થ સમજતો નથી.

આપણે પોપટને લગભગ એક જ જાત તરીકે ઓળખીએ છીએ, પરંતુ પોપટના ઘણા પ્રકાર છે. સાદા પોપટ, મકો, કોન્યુર્સ, કોકાટુઝ, પારાકિટ્સ, લવબર્ડ વગેરે સામાન્ય રીતે સાદા પોપટ જ લોકો પાળે છે, કારણ કે તે સરળ છે અને માણસના અવાજની નકલ કરી શકે છે એ છે 'એમેઝોન' પોપટ.