નગર, નેશન અને ગ્લોબલ ગરિમા બની 'પૃથ્વી'... વિક્રમ-૧ માં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા... દેશની અનોખી સિદ્ધિ, પણ...?!

                                                                                                                                                                                                      

આજે નગરથી નેશન સુધી જામનગરના નાનકડા એવા વિભાપર ગામની દીકરી પૃથ્વીએ મેળવેલી સિદ્ધિની ચર્ચા થઈ રહી છે અને આ ચર્ચાની ગૂંજ પૃથ્વીથી અંતરીક્ષ સુધી પડઘાઈ રહી છે. પૃથ્વીએ વિભાપર, જામનગર જિલ્લો, હાલાર, સૌરાષ્ટ્ર અને રાજ્ય સાથે દેશનું ગૌરવ વધાર્યું છે અને ભારતે કરેલા પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ વિક્રમ-૧ માં કંટ્રોલ સિસ્ટમ લીડર તરીકે મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવીને મહિલા સશક્તિકરણ સાથે 'મન હોય તો માળવે જવાય'ની માન્યતાને પણ સાર્થક કરી છે.

પૃથ્વી દિનેશભાઈ સંઘાણીએ ભારતના પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ વિક્રમ-૧ માટેે ખૂબ જ જટિલ ગણાતી ઓટોપાયલોટ સિસ્ટમને સ્વયં ડિઝાઈન કરીને વિક્સાવી હતી. આ સિસ્ટમ રોકેટને અંતરિક્ષમાં ચોક્કસ દિશા અને સંતુલન (બેલેન્સ) જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

આ સિદ્ધિ બદલ પ્રેસ-મીડિયા, સોશિયલ મીડિયામાં અભિનંદનનો વરસાદ વરસી રહ્યો છે, અને સ્થાનિક જનપ્રતિનિધિઓથી લઈને વડાપ્રધાન સુધીના દિગ્ગજો તથા જિલ્લા તંત્રથી લઈને સ્પેસ સેક્ટર સાથે સંકળાયેલા સાયન્ટિસ્ટો અને તજજ્ઞો સુધીના લોકોએ અભિનંદન સાથે પૃથ્વીની પોતાની કોઠાસુઝ અને પરિશ્રમનેે પણ બીરદાવ્યા છે, અને તેના દ્વારા જ પૃથ્વીની કેટલીક નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓની ચર્ચા પણ થઈ રહી છે.

તદ્નુસાર, પૃથ્વીએ ડીઆઈએટી એટલે કે ડિફેન્સ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ એડવાન્સ્ડ ટેકનોલોજી પૂણેમાંથી 'ગાઈડેડ મિસાઈન્સ' સ્પેશલાઈઝેશન સાથે માસ્ટ ઓફ ટેકનોલોજી (એમ.ટેક) ની ડીગ્રી મેળવી હતી. તે પહેલા તેણીએ આત્મીય ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી એન્ડ સાયન્સમાંથી એન્જિનિયરીંગની ડીગ્રી મેળવી હતી. તેણીની સાથે ભણેલા તથા કામ કર્યું હોય તેવા સહાધ્યાયીઓના ફીડબેક પણ ચર્ચાઈ રહ્યા છે અને તેણીની વિશેષતાઓના ચોતરફ વખાણ થઈ રહ્યા છે. તેણી એનએનસી એટલે કે ગાઈડેન્સ, નેવિગેશન એન્ડ કંટ્રોલ એન્જિનિયરીંગની નિષ્ણાત છે. નાની ઉંમરેથી જ નિપુણ પૃથ્વીએ જટિલ ટેકનોલોજીનો ગહન અભ્યાસ કર્યો છે, અને ડિફેન્સ તથા સ્પેસના બન્ને ક્ષેત્રોમાં તેણીની માસ્ટરી છે. તેણીએ જામનગરમાં હાઈસ્કૂલ કક્ષાનું શિક્ષણ મેળવ્યા પછી આ સિદ્ધિઓની હારમાળા સર્જી છે.

પૃથ્વી એક નાનકડા ગામના મધ્યમવર્ગિય પરિવારમાંથી ડીઆરડીઓ અને સ્પેસટેક સ્કાઈરૂટ એરોસ્પેસ સુધી પહોંચી છે. તે બદલ 'નોબત' પણ તેણીને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન પાઠવે છે.

ભારતે હૈદ્રાબાદની અંતરીક્ષ સ્ટાર્ટ-અપ કંપની સ્કાયરૂટ એરસ્પેસ દ્વારા વિકસિત ઓર્બિટલ રોકેટ 'વિક્રમ-૧'નું શ્રીહરિકોટાસ્થિત સતીશધવન અંતરીક્ષ કેન્દ્ર પરથી સફળ પરીક્ષણ કર્યું, તેથી આપણો દેશ ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા સ્પેસમાં પેલોડ સ્થાપિત કરનારો વિશ્વનો ત્રીજો દેશ બની ગયો છે. આ પહેલા આ સિદ્ધિ માત્ર અમેરિકા અને ચીને જ મેળવી હતી, અને હવે ભારત પણ આ ક્લબમાં જોડાઈ ગયો છે, જે દેશ માટે ગૌરવ તથા આપણાં દેશના સ્પેસ સાયન્ટિસ્ટો અને એન્જિનિયર્સ, સ્પેસ, ટેક-ડિઝાઈનરો માટે પણ ખૂબ જ ગરિમાપૂર્ણ ઉપલબ્ધિ છે. આ 'પૃથ્વી' પર 'સ્પેસ' સુધીની ગૌરવયાત્રામાં આપણા જિલ્લાની દીકરીએ મુખ્ય અને મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવી હોય, ત્યારે દરેક હાલારીઓ અને ગુજરાતીઓની છાતી પણ ગજ ગજ ફૂલે... કોંગ્રેચ્યુલેશન!

જામનગરમાં તાજેતરમાં ભારત ટેક્સી ચાલુ થઈ છે, તે ઉપરાંત સહકાર ક્ષેત્ર દ્વારા જ હવે કાર્ગો-ટ્રાન્સપોર્ટેશન (માલસામાનના પરિવહન) માટે સહકારી ક્ષેત્રની પોતાની ટ્રાન્સપોર્ટેશન ચેનલ ઊભી કરવાની સંભાવનાઓ પણ ચકાસાઈ રહી હોય, અને આ પ્રકારની પ્રવર્તમાન પ્રવૃત્તિઓનો વ્યાપ વધારવાની દિશામાં સહકાર વિભાગ આગળ વધી રહ્યો હોય, તો તે આવકાર્ય ગણાય. જેવી રીતે સ્થાનિક પરિવહન કરતા વાહનો માટે 'કેબ' શબ્દ વપરાય છે, તેવી જ રીતે સ્પેસ સાયન્ટિસ્ટો, સ્પેસ એડવેન્ચર્સ તથા સ્પેસ ટુરિઝમની દિશામાં પણ દુનિયા આગળ વધી રહી છે, જેને 'સ્પેસ કેબ' કહેવાય છે.

વિક્રમ-૧ પણ આ પ્રકારની સ્પેસ કેબ છે, જે દુનિયાભરના નાના નાના ઉપગ્રહોને (ડિમાન્ડ મુજબ) અંતરીક્ષમાં પહેંચાડશે. અંતરીક્ષમાં ફેલાયેલા બિનઉપયોગી પદાર્થો (કચરા) ની સાફસુફી કરીને તેનો નિકાલ કરવાના ઉપયોગનું સંશોધન પણ કરશે. મુખ્ય કામ વૈશ્વિક સ્પેસ માર્કેટનો હિસ્સો બનીને વિવિધ કંપનીઓ કે સેક્ટરો પાસેથી કોમર્શિયલ ઓર્ડર મેળવીને નાના નાના ઉપગ્રહો લોન્ચ કરવાનું હશે, તેવા તારણો તદ્વિષયક ચર્ચાઓ તથા અહેવાલોમાંથી નીકળે છે.

વિક્રમ-૧ આગામી સમયમાં ૩પ૦ કિલોગ્રામ વજન સુધીનું વજન ધરાવતા ઉપગ્રહો પૃથ્વીની નીચલી કક્ષા (લો અર્થ ઓરબીટ) માં સ્થાપિત કરશે. તે પછી વિક્રમ-૧ (યુ) પપ૦ કિ.ગ્રા. સુધીનું વજન વહન કરવાની ક્ષમતા મેળવી લેશે. ભવિષ્યમાં આ જ કંપની વિક્રમ-ર અને વિક્રમ-૩ દ્વારા ૯૦૦ કિ.ગ્રા. સુધીની ક્ષમતા મેળવી લેશે તેવો દાવો પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે એક અનોખી સિદ્ધિ હશે.

લોકોમાં એવી ચર્ચા પણ છે કે ખાનગી કંપનીઓ આ પ્રકારની સ્પેસ સિદ્ધિઓ મેળવે, તેમાં તો તે ખાનગી કંપનીઓના, હિતોને જ પ્રાધાન્ય આપશે, પરંતુ તેથી દેશને અને જનતાને કોઈ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ ફાયદો થશે ખરો?

આ પ્રકારના પ્રશ્નો સ્વાભાવિક રીતે જ ઊઠે, કારણ કે 'દૂધનો દાઝ્યો છાશ પણ ફૂંકી ફૂંકીને પીવે' તે કહેવત મુજબ કેટલાક કટુ અનુભવોના કારણે આ પ્રકારના પ્રશ્નો પબ્લિકમાં ઊઠતા હોય છે.

આ પ્રશ્નોનો જવાબ પણ અપાઈ રહ્યો છે. આ રીતે અમેરિકા અને ચીન પછી ભારત પણ આ ક્ષમતા હાંસલ કરીને પ્રાઈવેટ સેક્ટરને પ્રોત્સાહિત કરશે, તો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે ગ્લોબલ સ્પેસ માર્કેટમાં ભારતનો દબદબો વધશે, અને આ સિદ્ધિ મળ્યા પછી મહાસત્તાઓની હરોળમાં ભારતની આગેકૂચને વેગ મળશે.

શ્રેણીક્ષદ્ધ નાના-નાના સેટેલાઈટ્સ વિક્રમ-૧, ર, ૩ દ્વારા અંતરીક્ષમાં ગોઠવાયા પછી આપણા દેશના દૂર દૂરના અંતરિયાળ વિસ્તારો, પહાડી ક્ષેત્રો, રણક્ષેત્રો અને દુર્ગમ વિસ્તારો સુધી સસ્તુ અને હાઈસ્પીડ ઈન્ટરનેટ પહોંચાડી શકાશે.

આ જ રીતે વરસાદની આગાહીઓ, વાવાઝોડા, કુદરતી આફતો અને ભારે પૂરની ક્ષણભરમાં માહિતી મળી જતા તત્કાળ જાન-માલનું રક્ષણ કરવું શક્ય બનશે. એટલું જ નહીં, જમીન વિષયક સટીક ડેટા મળતા ખેત ઉત્પાદન વધારી શકાશે. આ ઉપરાંત 'ઈસરો'નું ભારણ પણ ઘટશે.

વિક્રમ-૧ માં ભારતના ૪૦૦ જેટલા એમએસએમઈની મદદ લેવાઈ, જેમાં છેલ્લા ત્રણ-ચાર વર્ષોમાં તકનિકી લાયકાત ધરાવતા લોકોને પૃથ્વીની જેમ હાઈ-ટેક જોબ સાથે આગળ વધવાની તકો મળે છે. આ કંપનીઓ દ્વારા સરકારને ફી તથા ટેક્સીસની જંગી ચૂકવણી થતા દેશની તિજોરીને પણ ફાયદો થશે, તેવો દાવો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ જોવાનું એ રહે છે કે આ દાવાઓ કેટલા પ્રમાણમાં સાર્થક થાય છે... વિભાપરની દીકરી અને જામનગરના ગૌરવ પૃથ્વીને પુનઃ પુનઃ અભિનંદન...

જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...

Follow us: આ જ પ્રકારની બીજી પોસ્ટ માટે અમારી એપ ડાઉનલોડ કરો.

Android: https://rb.gy/surhtv

Apple ios: https://rb.gy/cee4r9

 

Social Media

ફોટો સ્ટોરી માટે અમારા ઇન્સ્ટાગ્રામ પેઈજને ફોલ્લો કરો

https://www.instagram.com/nobatdaily?r=nametag

 

વિડિયો માટે અમારી યુ-ટ્યૂબ ચેનલને સબસ્ક્રાઈબ કરો

https://youtube.com/@Nobatofficial