ગર્ભાશયના મુખનું ઘાતક કેન્સર જીવલેણ છે... તેનાથી કેવી રીતે બચવું...જાણો...

Author: નોબત સમાચાર

ગર્ભાશયના મુખનું ઘાતક કેન્સર જીવલેણ છે... તેનાથી કેવી રીતે બચવું...જાણો...

સર્વાઈકલ કેન્સરનું સૌથી સામાન્ય કારણ એચપીવી છે

ભારતમાં સૌથી વધુ જોવા મળતા ત્રણ કેન્સર સ્તન, ગર્ભાશય સર્વિક્સ અને મુખના પોલાણના છે. તેઓ એકસાથે તમામ કેન્સરમાં આશરે ૩૪% હિસ્સો ધરાવે છે, અને તેથી તે ભારતમાં જાહેર આરોગ્યની પ્રાથમિકતા છે. ૨૦૨૦ માં વિશ્વભરમાં, અંદાજિત ૬૦૪,૦૦૦ મહિલાઓને સર્વાઇકલ કેન્સર હોવાનું નિદાન થયું હતું અને લગભગ ૩૪૨,૦૦૦ મહિલાઓ આ રોગથી મૃત્યુ પામી હતી. જાન્યુઆરી એ ગર્ભાશયના મુખના કેન્સર નિવારણ માટેનો નિયુક્ત મહિનો છે. નવેમ્બર ૨૦૨૦ માં ડબલ્યુએચઓ વિશ્વમાંથી ૨૦૩૦ સુધી સર્વાઇકલ કેન્સરને નાબૂદ કરવા માટે આર્કિટેક્ચર અને માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. તદ્દનુસાર ૯૦% છોકરીને ૧૫ વર્ષની ઉંમર સુધીમાં એચપીવી રસીથી સંપૂર્ણ રસીકરણ થવુ જોઇએ. આ રસી આપવાથી સ્ત્રીઓમા ગર્ભાશયના મુખના કેન્સરની સંભાવના નહીવત રહે છે.

સર્વાઈકલ કેન્સર અટકાવવા ૩૦ થી ૬૫ વર્ષની બધી મહિલાઓએ નિયમિત એચ.પી.વી., એલ.બી.સી. દ્વારા સ્ક્રીનીંગ કરાવવુ જોઈએ. તેમા જેમને કેન્સર થવાની શકયતા હોય તેવી ૯૦% મહિલાઓને તાત્કાલીક સારવાર મળવી જોઈએ જેથી કેન્સર આગળ ન વધે. ડબલ્યુએચઓ દ્વારા સૂચિત ''જુઓ અને સારવાર અથવા તપાસ અને સારવાર'' અભિયાનમાં જેમને કેન્સર થવાની શકયતા છે તેવી મહિલાઓને કોલ્પોસ્કોપીથી તપાસ કરી બાયોપ્સી લઈ ક્રાયો થેરાપી, થર્મલ કોએગ્યુલેશન, લીટઝ, કોનાઈઝેશન જેવા નવા ઓપરેશનથી કેન્સર થતું અટકાવી શકાય છે. હા તે શક્ય છે.

સર્વાઇકલ કેન્સરનું સૌથી સામાન્ય કારણ હૃાુમન પેપિલોમા વાયરસ (એચપીવી) છે. એચપીવી દ્વારા આજીવન ૯૦% મહિલાઓને અસર થાય છે અને અમુક કેસોમાં એચપીવી તેની જાતે મટી જાય છે.

એચપીવી પુરૂષ જીવનસાથીથી ત્વચાના સંપર્ક અથવા જાતીય પ્રવૃત્તિ સુધી ફેલાય છે. ચેપના અનામત તરીકે કામ કરે છે. વાયરસની સતત ક્રિયા, સર્વાઇક્સના મ્યુકોસલ અસ્તરને અસર કરે છે જેના કારણે ડિસપ્લેસિયા સીઆઈએન પરિસ્થિતિમાં કેન્સર સર્વાઇકલ કેન્સર કેવી રીતે વાયરલ વાયરસ છે તેના આધારે આ પ્રક્રિયામાં ૧૦-૨૦ વર્ષનો સમય લાગે છે. મોટાભાગના એચપીવી ચેપનું આપમેળે નિવારણ થઈ જાય છે અને પૂર્વ-કેન્સરગ્રસ્ત જખમ આપમેળે સુધરી જાય છે. લગભગ દરેક સ્ત્રીઓને એચપીવીનો ચેપ સતત રહેવાથી પૂર્વ-કેન્સરગ્રસ્ત જખમ અથવા કેન્સર થવાનું જોખમ છે. સામાન્ય રોગપ્રતિકારક શક્તિવાળી સ્ત્રીઓમાં ગર્ભાશય ના મુખનું કેન્સર થવામાં ૧૫ થી ૨૦ વર્ષ લાગે છે. નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિવાળી સ્ત્રીઓમાં, સારવાર ન કરાયેલ એચપીવી ૫ થી ૧૦ વર્ષમાં કેન્સરમાં પરિણમે છે. એચપીવી-૧૬ અને એચપીવી ૧૮ ના ચેપની સારવારના કરવામાં આવે તો મહિલાઓ ને કેન્સર થવાનું જોખમ ૨૫૦ થી ૪૦૦ ગણુ વધે છે.

સામાજિક રીત રિવાજો

દ્વારા પ્રોત્સાહન

સ્ત્રીઓમાં ગર્ભાશયના મુખ અને સ્તનનું કેન્સર સામાન્ય રીતે વધારે પ્રમાણમાં થાય છે. આપણા સામાજિક રિવાજો, અંગત સ્વચ્છતાનો અભાવ અને લગ્ન બહારના જાતીય સંબંધ, નાની ઉમરે લગ્ન તથા વારંવાર ટૂંકા અંતરની ગર્ભાવસ્થા વગેરે ગર્ભાશયના મુખના કેન્સર માટે કારણભૂત ગણાય છે.

અમલમાં કઈ રીતે મુકવું?

દરેક ક્લબ કોર્પોરેશન, જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી, નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિની પ્રાથમિક શાળાના આચાર્ય તથા માતા-પિતા સાથે શાળામાં કાઉન્સેલિંગ સત્રો યોજવા માટે સંપર્ક કરી શકે છે, કોમ્યુનિટી એસોસિએશન (જ્ઞાતિ મંડળ), સામાજિક મેળાવડામાં સર્વાઇકલ કેન્સરની રસી વિશે જાગૃત કરવા અને છોકરીઓને રસી અપાવવી.

સંસ્થાકીય સહયોગ

શ્રી લોકાગચ્છ જ્ઞાતિની વાડી (સેવા સંસ્થા), અન્ય દાતાઓના અનુદાનથી આશરે ૬૦ લાખની રસી રોટરી કલબ ઓફ સેનોરાઝ દ્વારા દરેક સમાજની તથા જામનગરની સ્કૂલોમાં તથા અંધજન તાલીમ કેન્દ્ર, આસ્થા સેન્ટર ફોર મેન્ટલી ચેલેન્જડ, આશાદિપ વિકલાંગ કલ્યાણકારી ટ્રસ્ટ અને પ્રજ્ઞાચક્ષુ મંડળ સુરેન્દ્રનગરની, ૨૫૦૦ થી વધુ દીકરીઓને કોઈ પણ પ્રકારની આડઅસર વગર બને ડોઝ સફળતાપૂર્વક આપ્યા હતાં.

વિશ્વ કેન્સર દિવસના જામનગર કેન્સર રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ તરફથી ડ્રોપાઉટ ગર્લ્સ એટલે કે અભ્યાસ અધૂરો મુકેલ હોય તેવી દીકરીઓને ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર અટકાવવા માટે અપાતી એચપીવી વેક્સિન વિનામૂલ્ય આપવાનું અભિયાન શરૂ કરેલ છે. જેમાં અત્યાર સુધીમાં આશરે ૧૦ લાખની રસી જામનગર ગ્રામ્ય, જામનગર સિટી મહાનગરપાલિકાના ૧૨ ઘટકો, ધ્રોલ તથા જામજોધપુર તાલુકાના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં પણ આ રસી ફ્રી ઓફ ચાર્જ આપવામાં આવી. જે પણ બહેનોને સફેદ પ્રવાહીની તકલીફ હોય, પાણીની સાથે ખંજવાળની તકલીફ હોય, સંભોગ પછી બ્લડીંગ થતું હોય, બે માસિકની વચ્ચે લોહી પડતું હોય, અનિયમિત માસિક હોય યોની માંથી દુર્ગંધવાળું પ્રવાહી પડતું હોય તેવી મહિલાઓએ એચપીવી તથા એલબીસી તપાસ કરાવવી આવશ્યક છે. જેમાં ફક્ત એસડબલ્યુએબી લઈ અને લેબોરેટરીમાં મોકલી દેવાનો હોય, જેનો દસેક દિવસે રિપોર્ટ આવે. જેમાં એચપીવી પોઝિટિવ હોય તો તેને કેન્સર થવાની શક્યતા રહે. માટે આ એક ભવિષ્યવેતા જેવું વાત છે કે આપણને આગળથી ખબર પડે છે કે આવું કંઈ થઈ શકે છે કે નહીં અને તો એને પહેલાથી જ અટકાવી શકાય તેને કોલપોસ્કોપી ની જરૂર પડે.

કોલ્પોસ્કોપીની મદદથી ફક્ત મશીનની લાઈટથી અંદરની ઝીણી ઝીણી વસ્તુની તપાસ કરી અને કેન્સર થવાની શક્યતા છે કે નથી તેનું નિદાન કરવામાં આવે છે. જેમાં કોઈ ઇંજેક્શન આપવાનું નથી, કંઈ ખોટું કરવાનું નથી અને કોલપોસ્કોપી પછી બાયોપસી ની જરૂર હોય તો એ થાય અને સેવ અટર્સ, એના સ્પેશિયલ ઓપરેશન હોય કે જેમાં કોથળી કાઢવાની જરૂર ના હોય.

૩૫ થી ૬૦ વર્ષની દરેક લેડીઝને મારી રિક્વેસ્ટ છે કે ગભરાયા વગર તમારી આ તપાસ આ રવિવારે સવારે કરાવી લો અને ટેન્શન મુક્ત બનો.

તમારી પુત્રી, બહેન, પત્ની અને માતાને સર્વાઇકલ કેન્સરથી બચાવવા કરતાં તેની સારવાર કરવી વધુ સમજદારી છે. સર્વાઇકલ કેન્સરથી કોઇ પણ મહિલાનું મૃત્યુ ન થવું જોઇએ.

સર્વાઈકલ કેન્સર ચોક્કસપણે અટકાવી શકાય છે જો તેને વહેલી અને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવામાં આવે. આપણે સાથે મળીને ઈતિહાસ રચી શકીએ છીએ, તે આપણી પહોંચમાં છે!

:: સંકલન ::

ડો. કલ્પના ખંઢેરીયા, જામનગર

જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...