કટાક્ષ કણિકા: કોરોનાની કમઠાણ

ગરબે ઘૂમે કોરોના

આપણે ભારતીય પ્રજા મૂળથી જ ઉત્સવપ્રિય પ્રજા છીએ અને તેમાં પણ ગુજરાતીઓ તો બિલકુલ ઉત્સવઘેલી પ્રજા છે. બસ ઉજવણી કરવા કોઈ બહાનું મળવું જોઈએ. કોઈ બહાનું મળ્યું નથી ને દુકાન કે ઓફિસના શટર પાડ્યા નથી!

હવે જેવી પ્રજા તેવો રાજા! પ્રજા ઉત્સવઘેલી છે અહિંની, તો સરકાર પણ ઉત્સવો પાછળ પાગલ છે અને ઉત્સવો બાબતમાં સરકાર પ્રજાનું પૂરતું ધ્યાન પણ રાખે છે. દા.ત. દર વર્ષે સરકાર સૌથી પ્રથમ કામ કરે છે, આવતા આખા વર્ષનું કેલેન્ડર બહાર પાડવાનું. કેલેન્ડર બહાર પાડતી વખતે એ બાબતનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે, તેમાં રજાની તારીખો ખાસ લાલ રંગથી છાપવામાં આવે, જેથી સરકારી કર્મચારીઓ વ્યવસ્થિત આયોજન કરી શકે- પોતાની રજાનું અને હરવા ફરવાનું-સરકારી કામકાજનું નહિં!

આ સરકારી આયોજન પ્રમાણે જ, એટલે કે કેલેન્ડરમાં છપાવેલી તારીખે જ, નવલી નવરાત્રિ પણ આવી પહોંચી. શરદ ઋતુના સુંદર અને સ્વચ્છ વાતાવરણમાં ફક્ત લય અને તાલના સંગાથે ગરબા રમવા ગુજરાતીઓ તૈયાર જ છે, પણ આયોજન ક્યાં?

આજે કોરોનાસુર નામના દૈત્યના પ્રતાપે આપણી દરેક પ્રવૃત્તિમાં બ્રેક લાગી ગઈ છે, તો નવરાત્રિ કેમ બાકી રહે? નવરાત્રિના આ દિવસોમાં સૂના પાર્ટી-પ્લોટ, સૂના સ્ટેડિયમો, સૂના બજારો, વગેરે જોઈએ તો એવું લાગે છે કે જાણે નવરાત્રિના વિશાળ ઝાકમઝોળ આયોજનો તો આપણા ભવ્ય ઈતિહાસનો એક હિસ્સો છે. આજના વર્તમાનનો નહિં!

હા, અમારા જમાનામાં તો નવરાત્રિના વિરાટ આયોજન થતાં, શહેરના એક-એક પાર્ટી-પ્લોટમાં રોશનીનો ઝગમગાટ રહેતો, અને એ ઝગમગાટને પણ ઝાંખો પાડતો ફિલ્મી સિતારાઓનો ઝગમગાટ. હા, આ ઝગમગાટમાં ગરબીનો ઓરિજિનલ ભક્તિભાવ ક્યાંક અલોપ થઈ ગયો હતો, જેની ક્યાંય ભાળ મળતી નહતી.

જો કે કોરોના આવતા જ આ બધા કૃત્રિમ આયોજનો ગાયબ થઈ ગયા છે અને ખરેખર રમનારાઓ તો ફક્ત ઢોલના તાલે રમી રહ્યા છે. શેરી-ગલીઓમાં, પોળમાં, સોસાયટીમાં કે પછી ફ્લેટના મોટા હોલમાં. નાના-નાના પાંચ-પચીસના ગ્રુપમાં રમતા આ ખેલંદાઓએ આપણને મૂડીવાદની નિરર્થક્તા બરાબર સમજાવી દીધી છે.

જો કે, આવા નાના-ગ્રુપના ગરબામાં પણ નવી-નવી વેરાઈટી જોવા મળે છે, જેમ કે અમદાવાદની એક સોસાયટીના મહિલા મંડળે તૈયાર કર્યો છે. ફાફડા-જલેબી સ્ટેપવાળો ગરબો! જો કે, અહિં એ સ્પષટતા નથી કરવામાં આવી કે આ ફાફડા-જલેબી ગરબામાં કોને કોને પ્રવેશ મળશે? જેને ફાફડા બનાવતા આવડતું હોય તેને કે પછી જે મહિલા ડાયાબિટીસની બીક રાખ્યા વગર જલેબી ઝાપટી શકે તેને? જેનો સ્વભાવ ફાફડા જેવો સીધો હોય તેને કે પછી જેનો સ્વભાવ જલેબીના ગુંચળા જેવો હોય તેને?

જો કે, ગુજરાત સરકારે તો વર્ષોથી નવરાત્રિને મૂડીવાદનો રંગ ચડાવી દીધો છે. 'વાયબ્રન્ટ નવરાત્રિ'ના નામે, સરકાર 'વાયબ્રન્ટ નવરાત્રિ'ના નામે ગુજરાતનો વિકાસ કરવા ધારે છે. શું ફક્ત ગરબાના સારા પ્રેઝન્ટેશનથી જ ગુજરાતની ક્વોલીટી સુધરી જશે? બિસ્માર રસ્તાઓ સુધરી જશે? પીવાના પાણીની કે વીજળીની સમસ્યા ઉકલી જશે? શું સરકારી કચેરીઓમાં ખાવા પડતા ધક્કા ઘટી જશે?

આમ તો હું શાંતિપ્રિય માણસ છું, મને ઘોંઘાટ પસંદ નથી. છતાં પણ જો મારે ગરબી જોવા જવાનું જ હોય તો હું ફાફડા-જલેબી ગરબી જોવાનું પસંદ કરીશ, પણ એક શરતે- જો ગરબીના અંતે મને પણ ફાફડા-જલેબીનો પ્રસાદ મળશે તો...!

close
Ank Bandh
close
PPE Kit