૧૦ જૂનઃ વિશ્વ દૃષ્ટિદાન દિવસ

ગુજરાતમાં રકતદાન અને ચક્ષુદાન ઉપરાંત દેહદાનની પ્રવૃત્તિ વિસ્તરી રહી છે. માનવીના મૃત્યુ પછી તેના અંગોથી અન્ય લોકોની જિંદગી બચાવવા અને સાયન્સના સ્ટડી માટે દેહદાન એ ઉમદા કાર્ય છે. તેવી જ રીતે મૃત્યુ પછી પણ આંખોનું દાન કરીને કોઈ દૃષ્ટિહીન વ્યક્તિને દૃષ્ટિ આપી શકાય છે, જેથી તેના જીવનમાં પ્રકાશ આવે છે, અને મૃતકની આંખો તેમના દેહાંત પછી પણ અન્ય વ્યક્તિના શરીરમાં જીવંત રહે છે. રકતદાન જીવિત વ્યક્તિ દ્વારા અન્ય વ્યક્તિનો જીવ બચાવવા કે તેમને નવજીવન આપવા માટેની શ્રેષ્ઠ પ્રવૃત્તિ છે. જીવતા જીવતા રકતદાન... મૃત્યુ પછી ચક્ષુદાન અને દેહદાનને શ્રેષ્ઠ માની શકાય. આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહિત કરવા વિશેષ કાર્યક્રમો યોજાતા હોય છે.

પ્રતિવર્ષ તા. ૧૦ મી જૂને વિશ્વ દૃષ્ટિદાન દિવસ મનાવાય છે. આ દિવસે દૃષ્ટિનું મહત્ત્વ, આંખોની સારસંભાળ અને દૃષ્ટિહીનોને દૃષ્ટિ આપીને તેમના જીવનમાં પ્રકાશ પાથરવા માટે નેત્રદાન અથવા ચક્ષુદાનની પ્રવૃત્તિને વેગ આપવા વિવિધ પ્રચારાત્મક, પ્રાદર્શિનક અને એકેડેમિક પ્રોગ્રામો યોજાતા હોય છે.

વિશ્વ દૃષ્ટિદાન દિવસ ઉજવવાનો મુખ્ય ઉદેશ્ય ચક્ષુદાનની પ્રવૃત્તિને પ્રોત્સાહિત કરવાનો અને આ શ્રેષ્ઠદાન માટે લોકોમાં જાગૃતિ વધારવાનો છે. આ ઝુંબેશ હેઠળ લોકોને તેમના મૃત્યુ પછી આંખોનું દાન કરવાનો સંકલ્પપત્ર અથવા શપથપત્ર ભરાવવાનો અભિગમ પણ રાખવામાં આવે છે.

વિકાસશીલ દેશોમાં અંધાપાની સમસ્યા એક મોટો અવરોધ છે, જે માનવીને પરાવલંબી અને પાંગળો બનાવી દે છે જો કે, હવે દૃષ્ટિહીનો પણ વાંચી, લખી શકે છે, એટલું જ નહીં, ઉચ્ચ અભ્યાસ કરીને મોટા હોદ્દાઓ તથા ઉચ્ચ કારકિર્દી પણ હાંસ કરી શકે છે. જો કે, તેમને આ માટે પ્રચંડ પુરૃષાર્થ કરવો પડે છે અને તેઓ આ દુનિયાને જોઈ શકતા નથી. માત્ર અનુભવી જ શકે છે. આવા લોકોને ચક્ષુદાનના માધ્યમથી નવી દૃષ્ટિ મળી જતી હોય છે. તાજેતરમાં માયકર માયકોસિસ, બ્લેક,વ્હાઈટ, યેલો ફંગસ જેવી બીમારીઓના કારણે લોકોને આંખ ગુમાવવી પડી રહી છે. તેવી જ રીતે ઘણાં લોકોને જન્મથી જ અંધાપો મળ્યો હોય છે, તો ઘણાં લોકોને જીવન દરમિયાન કોઈ બીમારી, અકસ્માત કે અન્ય કારણોસર આંખો ગુમાવવી પડતી હોય છે. ઘણાં લોકોને સંપૂર્ણ દૃષ્ટિહીનતા હોતી નથી, પરંતુ થોડી ઘણી જ દૃષ્ટિ હોવાથી પૂરેપૂરુ નિહાળી શકતા હોતા નથી.

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના જણાવ્યા મુજબ કોર્નિયાની બીમારીઓ, આંખોની પ્રથમ સપાટીની ખામીઓ, કીકીની તકલીફો, મોતિયાબિંદ, ગ્લુકોમાના કારણે દૃષ્ટિને થતું નુકસાન અને અંધાપો દૃષ્ટિહીનતાના મુખ્ય કારણો છે. જયરે ઘણાં વ્યક્તિઓને વારસાગત આંખોની બીમારીઓ થતી હોય છે, તો કેટલાક બાળકો અંધાપા સાથે જ જન્મ લેતા હોય છે.

આંખોની દેખભાળ રાખવી અને દૃષ્ટિહીનતાથી બચવા માટેની કેટલીક ગાઈડલાઈન્સ પણ અપાતી હોય છે. સંતુલિત આહાર, લીલા શાકભાજી, પાંદડાવાળી ભાજી, ફળો, ગાજર, ઈંડા વગેરેનું સેવન, ધૂમ્રપાનનો ત્યાગ, તમાકૂના સેવનથી બચવું, સૂર્યની પ્રચંડ રોશનીની વિપરીત અસરોથી બચવા ઠંડા ચશ્મા પહેરવા, નંબરવાળા ચશ્મા હોય તો તેનો પૂરેપૂરો ઉપયોગ કરવો. કોમ્પ્યુટર, લેપટોપ કે મોબાઈલનો વધુ ઉપયોગ કરનારાઓએ વચ્ચે વચ્ચે બ્રેક લેવો અને આંખો વારંવાર પટપટાવી, એન્ટી ગ્લેયર ચશ્માનો ઉપયોગ, ઓછા પ્રકાશમાં વાંચન ન કરવું, એન્ટીગ્લેયર સ્ક્રીનવાળા સાધનોનો ઉપયોગ વધારવો અને ઝળહળતી લાઈટ કે વીજળીનો વધુ પડતો પ્રકાશથી કોમ્પ્યુટર વગેરેને દૂર રાખવા તેમજ કોન્ટેકટ લેન્સ પહેરીને  તરવા, સુવા કે લાંબો સમય સુધી આ લેન્સ પહેરી રાખવાથી બચવા સામાન્ય રીતે સલાહ આપતી હોય છે. વિવિધ માધ્યમોથી મળતી આ પ્રકાશની કેટલીક એવી સલાહો અને સૂચનોનો પ્રયોગ પણ આંખોના નિષ્ણાંતો કે તબીબના માર્ગદર્શન પછી જ કરવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈએ, જેથી આપણને સ્વયં હિચકિચાટ થતો હોય, તે ઉપરાંત આંખોની નિયમિત તબીબી તપાસ પણ કરાવતા રહેવું જોઈએ.

ચક્ષુદાન અથવા નેત્રદાન કરનારા પરિવારોને ધન્યવાદ આપવા જોઈએ, પરંતુ આંકડાઓની દૃષ્ટિએ ભારતમાં હજુ વધુ જનજાગૃતિની જરૃર જણાય છે, દર વર્ષે દેશમાં લાખો લોકોના નિદાન થાય છે પરંતુ વાસ્તવિક ચક્ષુદાન કરનારાઓને આંકડો એક લાખ સુધી પણ પહોંચી રહ્યો નથી. જો કે ચક્ષુદાનને પ્રોત્સાહિત કરવા સિસ્ટમ અને રિસ્પોન્સ મિકેનિઝમમાં પણ સુધારા-વધારા કરવાની જરૃર આ ક્ષેત્રે કાર્યરત સેવાભાવી સંસ્થાઓ તથા જાગૃત નાગરિકો તરફથી જણાવાતી રહે છે. ગત વર્ષે અને આ વર્ષે કોરોનાના કારણે વિશ્વ દૃષ્ટિદાન દિવસની ઉજવણીની પદ્ધતિ થોડી બદલી ગઈ છે.

એક અંદાજ મુજબ દેશમાં અત્યારે પણ ૨૫ લાખથી વધુ લોકો સંપૂર્ણ અંધાપો ભોગવી રહ્યા છે. પહેલી વખત આંતરરાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિ દિવસ વર્ષ-૨૦૦૦ માં આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા દ્વારા ઉજવાયો હતો. તેમણે દર વર્ષે ૧૦ મી જૂને આંતરરાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિ દિવસ ઉજવાતો રહ્યો છે.

વિનોદ કોટેચા

નવમી જૂને વીસમી સદીમાં ભારતમાં નારી રત્નોનું અવતરણ... તો કેટલાક શહીદોનું સંસ્મરણ...

'જય જવાન... જય કિસાન'નું સૂત્ર આપનાર નિષ્ઠાવાન અને વામન કદનું વિરાટ વ્યક્તિત્વ ધરાવતા લાલબહાદુર શાસ્ત્રી બન્યા હતાં વડાપ્રધાન

કેટલીક તારીખો એવી હોય છે, જેમાં માત્ર ઈતિહાસ જ નહીં, પરંતુ કેટલીક ગૌરવવંતી સ્મૃતિ, સંસ્મરણો તથા ઘણી વખત દુઃખદ ઘટનાઓની કરૃણાંતિકાઓ પણ સમયેલી હોય છે. આવી જ એક તારીખ દર વર્ષે આવે છે, જે તારીખ છે નવમી જૂન...

નારીરત્નોનું અવતરણ...

જુદા જુદા દાયકાઓમાં વીસમી સદીમાં કેટલાક નારીરત્નોનો જન્મ જુદા જુદા વર્ષે નવમી જૂને થયો હતો. તે પૈકી કેટલાક નારીરત્નોએ વિવિધ ક્ષેત્રે પોતાનું અને દેશનું નામ રોશન કર્યું છે, તો કેટલાક નારીરત્નોની અભિનય કલાએ લોકોના દિલમાં કાયમી અને અવિસ્મરણિય સ્થાન બનાવી લીધું છે. વર્ષ ૧૯૩૧ માં નંદિની સત્પથીનો જન્મ થયો હતો. જે પ્રસિદ્ધ લેખિકા સમાજ સેવિકા અને પ્રખર વિચારિકા ઉપરાંત મુખ્યમંત્રી પદ સુધી પહોંચ્યા હતાં.વર્ષ ૧૯૪૯ માં ૯મી જૂને જન્મેલા કબીર બેદી ભારતના પ્રથમ આઈપીએસ અધિકારી બન્યા હતાં. તે પછી તેઓએ દિલ્હીમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ હારી ગયા હતાં... ત્યારપછી તેમને ગોવાના રાજ્યપાલ પદે નિયુક્ત કરાયા હતાં. ગયા વર્ષે તેમને રાજ્યપાલ પદ છોડવું પડ્યું હતું. વર્ષ ૧૯૭પ માં ૯ મી જૂને હિન્દી ફિલ્મની અભિનેત્રી અમિષા પટેલનો જન્મ થયો હતો, જ્યારે વર્ષ ૧૯૮પ માં આ દિવસે પણ હિન્દી ફિલ્મ અભિનેત્રી સોનમ કપૂરનો જન્મ થયો હતો. આ બન્ને અભિનય ક્ષેત્રે ઓજસ પાથર્યા છે. આ કારણે એમ કહી શકાય કે નવમી જૂને ભારતમાં નારીરત્નોના અવતરણ પછી આ સન્નારીઓએ જુદા જુદા ક્ષેત્રે ગૌરવશાળી સ્થાન હાંસલ કર્યા છે.

જય જવાન... જય કિસાન...નું સૂત્ર આપનાર વડાપ્રધાન લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજી

ભારતને આઝાદી મળી, તે પછી પં. જવાહરલાલ નહેરૃ વડાપ્રધાન બન્યા, અને લગભગ દોઢ દાયકા સુધી શાસન સંભાળ્યું. તે દરમિયાન ગાંધીજી ઉપરાંત સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સહિત કેટલાક રાષ્ટ્રીય કક્ષાના નેતાઓ અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીના નિધન થઈ ગયા હતાં. પં. જવાહરલાલ નહેરૃ પછીના ક્રમે ગણાતા સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના નિધન પછી તેમના કદના નેતાની ખોટ પણ વર્તાઈ રહી હતી. તે ઉપરાંત કોંગ્રેસમાં દ્વિતીય હરોળના ઘણાં નેતાઓ હોવા છતાં નહેરૃ-સરદાર-ગાંધીજીની ત્રિપૂટી ખંડિત થયા પછી થોડો ખાલીપો હોય તેવો આભાસ તે વખતની નેતાગીરી વ્યક્ત કરતી રહેતી હતી. ૧૯૬૦ ના દાયકા પછી તો નહેરૃ પછી કોણ? તેવી ચર્ચા આ દેશમાં શરૃ થઈ ગઈ હતી. તેવા સંજોગોમાં દગાબાજ ચીન સાથેના યુદ્ધ પછી પંડિત જવાહરલાલ નહેરૃને ઘણાં પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ સંજોગોમાં એક વામન કદના શુદ્ધ દેશભક્ત, પ્રામાણિક નિડર અને દૃઢ નિશ્ચયી એટલે કે મજબૂત નિર્ણય શક્તિ ધરાવતી પ્રતિભા ઉપસી આવી અને તે હતાં લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજી.

પં. જવાહરલાલ નહેરૃના નિધન પછી આ વામન કદ ધરાવતા પણ વિરાટ વ્યક્તિત્વના ધણી લાલબહાદુર શાસ્ત્રી તા. ૯ જૂન ૧૯૬૪ ના દિવસે જ ભારતના વડાપ્રધાન બન્યા હતાં, અને દેશને 'જય જવાન... જય કિસાન'નો નારો આપ્યો હતો. તેઓને મરણોપરાંત ભારત રત્નનો ખિતાબ પણ અપાયો હતો. તાસ્કંદમાં ભારત-પાક. વચ્ચચે સમજુતિ પર હસ્તાક્ષર પછી ત્યાં પંડિતજીનું નિધન થઈ ગયું હતું, જેને હજુ પણ શંકાસ્પદ ગણવામાં આવી રહ્યું છે.

નવમી જૂને નિધન

એવા કેટલાક મહાનુભાવોના નિધન નવમી જૂને થયા છે, જેમણે દેશને આઝાદી અપાવવા માટે પોતાનું જીવન ખપાવી દીધું હતું. ત્યારે સામાજિક-શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે અનુપમ યોગદાન આપનાર કેટલાક મહાનુભાવોની પણ નવમી જૂને પુણ્યતિથિ છે. નવમી જૂન ૧૯૦૦ ના દિવસે રાષ્ટ્રભક્ત અને અંગ્રેજો સામે ઝઝુમનાર આદિવાસી નેતા બિરસા મુંડાનું બ્રિટીશ જેલમાં નિધન થયું હતું. વર્ષ ૧૯૩૧ માં પ્રસિદ્ધ સ્વતંત્રતા સેનાની શહીદ હરિકિશન અરહરીનું પણ નવમી જૂને નિધન થયું હતું. વર્ષ ૧૯૩૪ માં નવમી જૂને આઝાદીના લડવૈયા ક્રાંતિકારી શહીદ દિનેશચંદ્ર મઝમુદારનું નિધન થયું હતું. તેવી જ રીતે વર્ષ ૧૯૩૬ માં ક્રાંતિકારી અબ્બાસ તૈયબજીનું નવમી જૂને નિધન થયું હતું. આમ, નવમી જૂને આ શહીદવીરો સહિત ઘણાં સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓનું નિધન થયું હતું. તે ઉપરાંત વર્ષ ૧૯૯૦ ની નવમી જૂને શાયર અને ગાયક અસદ ભોપાલી અને વર્ષ ૧૯૯૧ માં હિન્દી ફિલ્મ નિર્માતા રાજ ખોસલાનું પણ નવમી જૂને નિધન થયું હતું. તે ઉપરાત ભારતીય સૈન્યના વડા બન્દાસિંહ બહાદુર અને મહાન ચિત્રકાર એમ.એફ. હુસેનનું નિધન પણ ૯ મી જૂને થયું હતું.

નવમી જૂને જેની જેની જયંતી આવે છે, કે પછી પુણ્યતિથિ આવે છે તે તમામ વિભૂતિઓનું જીવન આપણા માટે અનુકરણીય છે. આ તમામ વિભૂતિઓએ જુદા જુદા ક્ષેત્રે કરેલા પ્રદાન કરતાયે તેમના જીવનમાં આચરણ અને આદર્શોની સાથે સાથે અથાક પરિશ્રમ તથા દૃઢતાનો સંગમ જોવા મળે છે. આ બધા જીવનચરિત્રો માત્ર ફિલ્મી સ્ટોરીઓ, દસ્તાવેજી ચલચિત્રોની પટકથાઓ કે પુસ્તકિયા જ્ઞાન પૂરતા મર્યાદિત નથી. આ બધા જીવન ચરિત્રોમાંથી અનેક લોકોએ પ્રેરણા લઈને પોતાની પ્રગતિ અને દેશની સેવા માટે યોગદાન પણ આપ્યું છે.

લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજીના સાદગીભર્યા જીવનની અનેક વાતો આપણે રોજ-બ-રોજ વાગોળીએ છીએ, પરંતુ તેમાંથી પ્રેરણા લેવા જેવું પણ ઘણું છે, તે આપણે ભૂલી જતા હોઈએ છીએ. એ વામન કદના વિરાટ વ્યક્તિત્વની કોઠાસુઝ અને વ્યૂહનીતિ પણ એટલી પ્રબળ હતી કે તેમના નેતૃત્વમાં ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાનના છક્કા છોડાવી દીધા હતાં.

મહિલા આઈપીએસ તરીકે કિરણ બેદીની સેવાઓ પણ પ્રશંસનિય રહી હતી અને ખાસ કરીને જેલમાં બંધ કેદીઓની સુધારણા અને જેલ વ્યવસ્થાઓને માનવીય અભિગમ અને સખ્તાઈના સંયોજનથી સુદૃઢ બનાવવા તેમણે આપેલા યોગદાનની ચર્ચા જે-તે સમયે ખૂબ જ થતી હતી.

ગરીબ કિસાન પરિવારમાં જન્મેલા બિરસા મુન્ડાએ આદિવાસીઓને સંગઠિત કર્યા હતાં અને સ્વાંત્ર્ય ચળવળને તેજ બનાવી હતી. અંગ્રેજ સરકારે તેને બે વર્ષની સજા ફટકારી હતી. વર્ષ ૧૯૦૦ ની ૯મી જૂને તેને જેલમાં ઝેર આપીને મારી નાંખવામાં આવ્યા હતાં. આજે પણ બિહાર, ઉડીસા, ઝારખંડ, છત્તીસગઢ અને પ. બંગાળના આદિવાસીઓ બિરસા મુંડાની ભગવાનની જેમ પૂજાર કરે છે.

આવી જ રીતે નવ જૂને જેની પુણ્યતિથિ છે અને જેઓ આ દિવસે જન્મ્યા છે, તે તમામની અલગ-અલગ વિશેષતાઓ, સિદ્ધિઓ અને ઉપલબ્ધિઓ છે. આપણે આ તમામ વિભૂતિઓના જીવનમાંથી પ્રેરણા મેળવીએ, તે જ તેઓને સાચી શ્રદ્ધાંજલિ ગણાય.

વિનોદ કોટેચા

આજે તા.૮ જૂનઃ વિશ્વ બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ અને વિશ્વ મહાસાગર દિવસ

દર વર્ષે તા. ૮ મી જૂને વિશ્વ બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ મનાવાય છે અને વિશ્વ મહાસાગર દિવસની ઉજવણી પણ થાય છે.આ બન્ને વિષયો તદ્ન ભિન્ન હોવા છતાં ભારત માટે આ બન્ને મુદ્દા પ્રાસંગિક અને પ્રસ્તુત પણ છે.

વિશ્વ બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ

બ્રેઈન ટ્યુમર એક ખતરનાક રોગ છે. જો સમયસર તેનો ઈલાજ ન કરવામાં આવે તો બ્રેઈન ટ્યુમર જીવલેણ નિવડી શકે છે, જ્યારે માનવીના શરીરમાં કોશિકાઓની બિનજરૃરી વૃદ્ધિ થાય, પરંતુ શરીરને તેની જરૃર ન હોય, તેવા સંજોગોમાં ઊભી થતી સ્થિતિમાંથી કેન્સર ઉત્પન્ન થાય છે. બ્રેઈન એટલે કે મગજ (દિમાગ) ના કોઈપણ હિસ્સામાં કોશિકાઓની વૃદ્ધિ બ્રેઈન ટ્યુમરના સ્વરૃપમાં પ્રગટે છે.

બ્રેઈન ટ્યુમર થતું અટકાવવા, બ્રેઈન ટ્યુમરનો સમયોચિત ઈલાજ કરાવવા અને સંલગ્ન બાબતો અંગે આ દિવસે લોકોને જાગૃત કરવાના વિવિધ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે. દર વર્ષે આઠમી જૂને મનાવાતા આ દિવસ દરમિયાન બ્રેઈન ટ્યુમરના લક્ષણો, કારણો, સારવાર અને સંલગ્ન બાબતોની જાણકારી સાથે આ ક્ષેત્રે થઈ રહેલા અને થયેલા નવા સંશોધનો તથા પ્રયોગો વિષે લોકોને માહિતગાર કરવા વિવિધ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે.

વર્ષ ર૦૦૦ થી આ દિવસ મનાવાય છે. વર્ષ-૧૯૯૮ માં રચાયેલા જર્મન બ્રેઈન ટ્યુમર એસોસિએશન ડોયચે હિરન ટ્યુમર હિલ્ફ તરફથી કરવામાં આવી હતી. આ સંઘ (એસોસિએશન) માં પ૦૦ થી વધુ દેશો સામેલ થયા છે. આ સંઘે જ આઠમી જૂને બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ જાહેર કરીને પ્રતિવર્ષ તે મનાવવાની જાહેરાત કરી હતી. આ દિવસે લક્ષણ, કારણ અને સારવારની માહિતી પ્રતિવર્ષ અપડેટ થતી રહે છે અને નવા સંશોધનો તથા અનુભવોના આધારે આ ક્ષેત્રે આધુનિકરણ પણ થતું રહે છે.

વિશ્વ મહાસાગર દિવસ

દર વર્ષે આઠમી જૂને વિશ્વ મહાસાગર દિવસ પણ ઉજવાય છે. આ ઉજવણીની શરૃઆત વર્ષ ર૦૦૯ થી થઈ હતી. આ દિવસે વિશ્વના મહાસાગરોના મહત્ત્વ અને તેના કારણે ઊભા થતાં રહેતા પડકારો અંગે વૈશ્વિક જાગૃતિના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવતા હોય છે.

પ્રાચીનકાળથી મહાસાગરનું માનવજીવન સહિત જીવસૃષ્ટિ માટે બુનિયાદી યોગદાન રહ્યું છે. પૃથ્વીના પોણા ભાગમાં છવાયેલા આ જળ ભંડારો ભલે ખારા હોય, પરંતુ તેમાંથી જ બનતા વાદળો મીઠા જળની અમિવૃષ્ટિ કરે છે. મહાસાગરોની અંદર પણ વિપુલ પ્રમાણમાં વનસ્પતિ અને અસંખ્ય પ્રકારની જીવસૃષ્ટિ છે.

વર્ષ ૧૯૯ર માં રિયો-ડી-જાનેરોમાં 'પૃથ્વીગ્રહ' નામના ફોરમમાં આ પ્રકારની ઉજવણી કરવાનું નક્કી કરાયું હતું. તે પછી વર્ષ ર૦૦૮ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘે આ દિવસની ઉજવણીને અધિકૃત રીતે માન્યતા આપી અને વર્ષ ર૦૦૯ થી આ ઉજવણી શરૃ થઈ હતી.

વિશ્વ મહાસાગર દિવસની ઉજવણીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મહાસાગર સાથે જોડાયેલા વિવિધ પાસાઓને લઈને જનજાગૃતિ ફેલાવવાનો અને તેના કારણે ઊભા થતાં પડકારોને પહોંચી વળવા સામૂહિક રણનીતિ બનાવવાનો છે.

ખાદ્ય સુરક્ષા, વિવિધસભર જીવસૃષ્ટિ, સંજોગોવસાત સામૂહિક સંતુલન, દરિયાઈ સંસાધનોના અંધાધૂંધ ઉપયોગના ગેરફાયદા અને જળવાયુ પરિવર્તન વગેરે વિષયો પર આ દિવસે વૈશ્વિક કક્ષાના વિચાર-વિમર્શ, પરામર્શ અને માહિતીની આપલે કરીને પ્રતિવર્ષ નવા અભિગમો નક્કી થતા હોય છે.

કોરોનાકાળમાં સ્વરૃપ બદલાયું

ગયા વર્ષથી આ બન્ને વિષયો પર તા. ૮ મી જૂને યોજાતા રહેતા વૈશ્વિક કાર્યક્રમોમાં પરિવર્તન આવ્યું છે. હવે વર્ચ્યુઅલ ડિબેટીંગ, ઓનલાઈન જૂથ ચર્ચાઓ અને સોશ્યલ મીડિયાના માધ્યમથી તદ્વિષયક જનજાગૃતિના કાર્યક્રમો યોજાઈ રહ્યા છે. વિશ્વ બ્રેઈન ટ્યુમર દિવસ અને વિશ્વ મહાસાગર દિવસના વિષયો જ એટલા વિશાળ અને ગહન છે કે એકાદ લેખમાં તેને પૂર્ણપણે સમાવી શકાય નહીં, પરંતુ તેનું માત્ર વિહંગાવલોકન જ થઈ શકે.

આલેખનઃ વિનોદ કોટેચા

close
Ank Bandh 29 March
close
PPE Kit