Nobat ના બધા ન્યુઝ તમારા નોટીફીકેસન મેળવવા માટે નીચે I Understand ઉપર ક્લિક કરો.
વહેલી તકે કારણો ન જણાવાય તો બંધારણમાં જણાવેલા મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન
નવી દિલ્હી તા. ૮: એક ઐતિહાસીક ચુકાદામાં કારણ વગર ધરપકડને ગેરકાયદેસર તથા બંધારણનું ઉલ્લંઘન ગણાવી સુપ્રીમ કોર્ટેની પોલીસને ફટકાર લગાવી છે.
એક ઐતિહાસિક ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે બંધારણની કલમ ૨૨(૧) હેઠળ ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને તેની ધરપકડના કારણો વિશે જાણ કરવી એ માત્ર ઔપચારિકતા નથી પરંતુ ફરજિયાત બંધારણીય આવશ્યકતા છે. આ જોગવાઈનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા ધરપકડ ગેરકાયદેસર બનાવશે. જસ્ટિસ એ.એસ. ઓકા અને જસ્ટિસ એન.કે. સિંહે કલમ ૨૨(૧) નું પાલન ન કરવા બદલ હરિયાણા પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવેલી ધરપકડને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી અને આરોપીને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો. બેન્ચે કહયું કે મૂળભૂત અધિકારો હેઠળ બંધારણના ભાગ ૩ માં કલમ ૨૨ નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આમ, ધરપકડ કરાયેલ અને કસ્ટડીમાં રાખેલા દરેક વ્યક્તિનો મૂળભૂત અધિકાર છે કે તેને ધરપકડના કારણોની વહેલી તકે જાણ કરવામાં આવે. જો ધરપકડ પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે ધરપકડના કારણો જણાવવામાં ન આવે, તો તે કલમ ૨૨(૧) હેઠળ ગેરંટીકળત ધરપકડ ન કરવાના મૂળભૂત અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરશે.
''બંધારણના ભાગ" હેઠળ મૂળભૂત અધિકારોમાં કલમ ૨૨નો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. તેથી, દરેક ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિનો મૂળભૂત અધિકાર છે કે તેને શક્ય તેટલી વહેલી તકે તેની ધરપકડના કારણો વિશે જાણ કરવામાં આવે. જો આમ કરવામાં ન આવે, તો તે કલમ ૨૨(૧) હેઠળ ગેરંટીકૃત મૂળભૂત અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરશે અને ધરપકડ ગેરકાયદેસર બની જશે,'' બેન્ચે જણાવ્યું.
જસ્ટિસ એન.કે. સિંહે કહયું કે ધરપકડના કારણો ફક્ત ધરપકડ કરાયેલ વ્યક્તિને જ નહીં પરંતુ તેના મિત્રો, સંબંધીઓ અથવા તેના દ્વારા નામાંકિત અન્ય વ્યક્તિઓને પણ જણાવવા જોઈએ, જેથી તેઓ કાનૂની પ્રક્રિયા દ્વારા ધરપકડને પડકારી શકે અને તેની મુક્તિ સુનિશ્ચિત કરી શકે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહયું કે પંકજ બંસલ વિરુદ્ધ ભારત સંઘના કેસમાં, તેણે સૂચવ્યું હતું કે ધરપકડના કારણો જણાવવાનો યોગ્ય અને આદર્શ રસ્તો એ છે કે ધરપકડના કારણો લેખિતમાં પૂરા પાડવામાં આવે. જોકે, તેમાં ઉમેર્યું હતું કે ધરપકડના કારણો લેખિતમાં જણાવવાની કોઈ જરૂર નથી પરંતુ જો લેખિત પદ્ધતિનું પાલન કરવામાં આવે તો ''અનુપાલન ન કરવા અંગેનો વિવાદ બિલકુલ ઉદભવશે નહીં''. ''ધરપકડના કારણો લેખિતમાં આપવા જરૂરી નથી, પણ લેખિતમાં આપવાથી વિવાદનો અંત આવશે. પોલીસે હંમેશા કલમ ૨૨ ની જરૂરિયાતોનું કડક પાલન કરવું જોઈએ,'' જસ્ટિસ ઓકાએ કહયું.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહયું કે જો કલમ ૨૨(૧) નું પાલન ન કરવા બદલ ધરપકડ ગેરકાયદેસર હોય, તો મેજિસ્ટ્રેટે ધરપકડની માન્યતાની તપાસ કરવી જોઈએ. મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ કરવું એ અદાલતોની ફરજ છે. ''કલમ ૨૨(૧) ના ઉલ્લંઘનના કિસ્સામાં, કોર્ટ આરોપીને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાનો આદેશ આપશે,'' બેન્ચે કહયું.
જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...
Follow us: આ જ પ્રકારની બીજી પોસ્ટ માટે અમારી એપ ડાઉનલોડ કરો.
Android: https://rb.gy/surhtv
Apple ios: https://rb.gy/cee4r9
Social Media
ફોટો સ્ટોરી માટે અમારા ઇન્સ્ટાગ્રામ પેઈજને ફોલ્લો કરો
https://www.instagram.com/nobatdaily?r=nametag
વિડિયો માટે અમારી યુ-ટ્યૂબ ચેનલને સબસ્ક્રાઈબ કરો
https://youtube.com/@Nobatofficial