ઉ.પશ્ચિમ ભારતમાં ૨૪ કલાકમાં ભારે વરસાદ, કરા અને વિનાશક વાવાઝોડાનું રેડ એલર્ટ

Author: નોબત સમાચાર

ઉ.પશ્ચિમ ભારતમાં ૨૪ કલાકમાં ભારે વરસાદ, કરા અને વિનાશક વાવાઝોડાનું રેડ એલર્ટ

આ વર્ષે દેશમાં ચોમાસુંુ થોડું નબળું રહેતા સામાન્ય કરતા ઓછો વરસાદ પડવાનું હવામાન ખાતાનું અનુમાન

નવી દિલ્હી તા. ૨૯: હવામાન ખાતાએ ચાલુ વર્ષે ચોમાસું થોડું નબળું રહેશે પણ દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ નહીં સર્જાય તેવા તારણો આપ્યા છે, જયારે આગામી ૨૪ કલાકમાં ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતના રાજ્યોમાં ૧૦૦ કિ.મી.ની ઝડપે પવન ફૂંકાવા સાથે વિનાશક વાવાઝોડું, કરા સાથે ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ આપ્યું છે.

દેશમાં ચોમાસું હજી પૂરી રીતે શરૂ થયું નથી, ત્યાં જ હવામાન વિભાગ (આઈએમડી) દ્વારા આગામી ૨૪થી ૪૮ કલાક માટે મોટી ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. દેશમાં ચોમાસું ઝડપથી આગળ વધી રહૃાું છે, જેના કારણે આગામી ૨થી ૩ દિવસમાં ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતના વિસ્તારોમાં ભયંકર વાવાઝોડું ફૂંકાવા, કરા પડવા અને ભારે વરસાદ થવાની આશંકા છે.

આ ગંભીર સ્થિતિને જોતાં હવામાન વિભાગે 'રેડ એલર્ટ' જાહેર કર્યું છે. જોકે, આ ભયંકર તોફાન અને વરસાદની વચ્ચે લોકોને અસહૃા ગરમી અને ઉકળાટમાંથી મોટી રાહત મળશે, કારણ કે તાપમાનમાં સીધો ૬થી ૮ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો મોટો ઘટાડો નોંધાશે.

હવામાન વિભાગે ઉત્તર પ્રદેશ માટે ખાસ ચેતવણી જાહેર કરતાં જણાવ્યું છે કે રાજ્ય માટે આજનો દિવસ ઘણો જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશમાં ૮૦થી ૧૦૦ કિમી/કલાકની વિનાશક ઝડપે ભારે વાવાઝોડું આવવાની શક્યતા છે, જેની સાથે મુસળધાર વરસાદ અને કરા પણ પડી શકે છે. બીજી તરફ, પૂર્વીય ઉત્તર પ્રદેશમાં આજે ૭૦થી ૮૦ કિમી/કલાકની ઝડપે તેજ પવન ફૂંકાશે અને કરા પડશે. આ ખરાબ હવામાન આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહેશે, જેમાં ૩૦ મેના રોજ આખા ઉત્તર પ્રદેશમાં ૫૦થી ૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે અને ૩૧ મેના રોજ પૂર્વીય ઉત્તર પ્રદેશમાં ભારે વરસાદ પડવાનું અનુમાન છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આજે દેશની રાજધાની દિલ્હી, ચંડીગઢ અને હરિયાણામાં ૭૦થી ૮૦ કિમી/કલાકની ઝડપે જોરદાર તોફાન આવવાની, કરા પડવાની અને ભારે વરસાદની આશંકા છે, જે ૩૦ મેના રોજ પણ ચાલુ રહેશે. બીજી તરફ, બિહારમાં આજે કેટલીક જગ્યાએ ભારે વરસાદ સાથે ૬૦થી ૭૦ કિમી/કલાકની ઝડપે તેજ વાવાઝોડું ફૂંકાવાની ચેતવણી અપાઈ છે. બિહારમાં ૩૦ મેના રોજ પણ ધૂળની ડમરીઓ પાવ ફૂંકાશે, જ્યારે ૩૧ મે અને ૧ જૂને હળવોથી મધ્યમ વરસાદ પડશે. પાડોશી રાજ્ય ઝારખંડમાં પણ આજે અને ૩૧ મે દરમિયાન ૫૦થી ૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે તોફાન આવી શકે છે અને ૧થી ૩ જૂન વચ્ચે ગાજવીજ સાથે વરસાદી ઝાપટાં પડવાનું અનુમાન છે.

પહાડી રાજ્યોની વાત કરીએ તો, ઉત્તરાખંડમાં આજે કેટલીક જગ્યાએ ભારે વરસાદ અને કરા પડવાની આશંકા છે, જેના કારણે ૩૦ મે સુધી પહાડી વિસ્તારોમાં હવામાન ખરાબ રહેશે. આ સિવાય હિમાચલ પ્રદેશ અને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પણ કરા પડવાની સાથે ૫૦થી ૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે તેજ પવન ફૂંકાવાનું અનુમાન છે. પહાડો પર થઈ રહેલી આ કુદરતી હલચલને કારણે મેદાની વિસ્તારો તરફ ઠંડી હવાઓ આવશે, જેનાથી તાપમાનનો પારો ગગડશે.

હવામાન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આજે પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશમાં લૂ (હીટવેવ)ની છેલ્લી અસર જોવા મળશે. ત્યારબાદ આજે અને આવતીકાલે આખા મધ્ય પ્રદેશમાં કરા પડવા અને ૫૦-૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે તોફાન આવવાનું એલર્ટ છે. આ ઉપરાંત ૩૧ મેના રોજ પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાં ભારે વરસાદની સંભાવના છે. તો બીજી તરફ છત્તીસગઢમાં પણ આજથી ૩૧ મે દરમિયાન ૫૦થી ૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે આંધી-તોફાન આવવાની આશંકા છે, જેનાથી ગરમીનો પ્રકોપ ઓછો થશે અને ૧ જૂને પણ અહીં ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડવાની શક્યતા છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (આઈએમડી) એ ચોમાસા અંગે એક મોટી આગાહી કરી છે. શુક્રવારે યોજાયેલી એક પત્રકાર પરિષદમાં હવામાન વિભાગે જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન થનારા ચોમાસાના વરસાદ માટે સામાન્ય કરતા ઓછા વરસાદની આગાહી કરી છે. અગાઉ, હવામાન વિભાગે ૧૩ એપ્રિલે ચોમાસા અંગે પ્રથમ આગાહી જારી કરી હતી.

આજે જાહેર કરાયેલી બીજી આગાહીમાં, આઈએમડી એ લાંબા ગાળાના વરસાદની શક્યતા ૯૦ ટકા વ્યક્ત કરી છે. આમાં, ૪ ટકા પ્લસ-માઈનસ રાખવામાં આવી છે. દેશના વિવિધ પ્રદેશો માટે ચોમાસાના વરસાદની આગાહીમાં, હવામાન વિભાગે સામાન્ય કરતા ઓછા વરસાદની પણ આગાહી કરી છે. સામાન્ય કરતા ઓછા વરસાદ પાછળ સુપર અલ-નીનો હોવાનું કહેવાય છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે હવામાન વિભાગે તેની અગાઉની આગાહીમાં સુધારો કર્યો છે. અગાઉ, ચોમાસાનો વરસાદ ૯૨% રહેવાની આગાહી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ હવે તે ઘટાડીને ૯૦% કરવામાં આવી છે. આઈએમડીએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ૨૦૨૬ નું ચોમાસુ સામાન્યથી ઓછું એટલે કે સામાન્યથી ઓછું રહેવાની સંભાવના છે. સામાન્ય રીતે, એલપીએના ૯૬% થી ૧૦૪% વચ્ચેનો વરસાદ સામાન્ય માનવામાં આવે છે. તેથી, ૯૦% આગાહી કૃષિ, જળ સંસાધનો અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે ચિંતા પેદા કરી શકે છે.

હવામાન વિભાગ (આઈએમડી) એ જણાવ્યું છે કે ૨૦૨૬ માં ચોમાસાનો વરસાદ લાંબા ગાળાના સરેરાશ (એલપીએ) ના ૯૦% હોઈ શકે છે.

હકીકતમાં, લાંબા ગાળાના સરેરાશ વરસાદ (આઈએમડી) એ ૩૦ થી ૫૦ વર્ષોમાં કોઈ પ્રદેશમાં સરેરાશ વરસાદ છે. હવામાન વિભાગ આ સરેરાશનો ઉપયોગ આપેલ વર્ષનો વરસાદ સામાન્ય, અપૂરતો કે વધુ પડતો રહેશે કે કેમ તેની આગાહી કરવા માટે કરે છે.

જો આઈએમડી કહે છે કે વરસાદ એલપીએ ના ૯૦% હશે, તો તેનો સીધો અર્થ એ થાય કે વરસાદ સરેરાશ કરતા લગભગ ૧૦% ઓછો થવાની સંભાવના છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વિસ્તાર માટે એલપીએ ૧૦૦ એમએમ હોય, તો એલપીએના ૯૦% નો અર્થ આશરે ૯૦ એલપીએ વરસાદ થશે.

હવામાન વિભાગના ધોરણો અનુસાર, ૯૬% થી ૧૦૪% વચ્ચેનો વરસાદ સામાન્ય માનવામાં આવે છે. ૯૦% થી ૯૬% વચ્ચેનો વરસાદ સામાન્યથી ઓછો માનવામાં આવે છે, જ્યારે ૯૦% થી ઓછો વરસાદ ઓછો માનવામાં આવે છે.

તારીખ ૨૯ મે થી ૫ જૂન દરમિયાન દેશના ૮૦-૯૦% વિસ્તારમાં પ્રી-મોન્સૂન વરસાદ પડવાની ધારણા છે, જે તીવ્ર ગરમીથી ઝઝૂમી રહૃાો છે. આ વરસાદ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ચોમાસુ હજુ કેરળ પહોંચ્યું નથી. અહીં, જ્યારે ૧૪ નિયુક્ત સ્ટેશનો પર સતત બે દિવસ ૨.૫ મીમી વરસાદ પડે છે ત્યારે ચોમાસાનું આગમન જાહેર કરવામાં આવે છે.

હવામાન વિભાગે ૨૬ મે ના રોજ ચોમાસાના આગમનની આગાહી કરી હતી, પરંતુ અહીં નબળા ભેજને કારણે ચોમાસાને આગળ વધતા અટકાવ્યો છે. દરમિયાન, દક્ષિણ-મધ્ય અરબી સમુદ્રમાં ચક્રવાતી પરિભ્રમણને કારણે વાદળો પણ નબળા પડી ગયા છે.

યુરોપિયન સેન્ટર ફોર મીડિયમ-રેન્જ વેધર ફોરકાસ્ટ્સ, એક યુરોપિયન હવામાન એજન્સી, એ ભારત માટે ૧૫ દિવસની વરસાદની આગાહી તૈયાર કરી છે, જેમાં ઉપગ્રહ, સમુદ્ર અને વાતાવરણીય ડેટાનો સમાવેશ થાય છે. તે આગામી આઠ દિવસમાં દક્ષિણ ભારત, પૂર્વ ભારત, ઉત્તરપૂર્વ અને બંગાળની ખાડીમાં વરસાદમાં વધારો દર્શાવે છે.

જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...