સોની-ઝવેરી પાસે ઘરેલુ સોનું જમા કરાવીને એફડીની જેમ વ્યાજ કમાવાની યોજના વિચારણા

Author: નોબત સમાચાર

સોની-ઝવેરી પાસે ઘરેલુ સોનું જમા કરાવીને એફડીની જેમ વ્યાજ કમાવાની યોજના વિચારણા

ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન યોજનામાં ધાર્યો પ્રતિસાદ નહીં મળતા હવે જ્વેલર્સ સાથે સરકારની વાટાઘાટો

નવી દિલ્હી તા. ર૦: કેન્દ્ર સરકાર એક એવી સ્કીમ ઉપર કામ કરી રહી છે જેનાથી લોકોના ઘરમાં ઘરેલુ સોનું કામ આવી શકે અને ઘર બેઠા કમાણી પણ થઈ શકે. આ કોન્સેપ્ટ મુજબ ઘરમાં રાખેલું સોનું એફડી તરીકે કામ કરશે. સરકારનો હેતુ ઘરમાં પડેલું સોનું બહાર લાવવાનો છે. આ માટે જ્વેલર્સ સાથે સરકાર મંત્રણા કરી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં આ યોજનાની સરકાર જાહેરાત કરી શકે છે.

સામાન્ય રીતે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, એસઆઈપી અને અન્ય રોકાણ વિકલ્પો મધ્યમવર્ગિય પરિવારો પસંદ કરે છે. કેન્દ્ર સરકાર એક એવી યોજના પર કામ કરી રહી છે જે ઘરે સંગ્રહિત સોનાને જમા કરીને વ્યાજ મેળવવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી શકે છે.

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર સરકાર એક એવી સિસ્ટમ પર કામ કરી રહી છે જે લોકોને તેમના ઘરનું સોનું નજીકના પ્રમાણિત ઝવેરીમાં જમા કરાવવાની મંજુરી આપશે. આનાથી સોનાના દાગીના, સિક્કા અને બાર જેવા વ્યાજ-કમાણીના વિકલ્પો મળી શકે છે.

જો કે, સરકારે હજુ સુધી આ યોજનાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, તેથી વ્યાજ દર, થાપણનો સમયગાળો અને અન્ય શરતો અંગે અંતિમ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી.

સોનામાંથી ઘરમાં પડેલા સોનાની માલિકી જાળવી રાખીને કમાણી કરવાનો એક વિકલ્પ ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન સ્કીમ છે. આ યોજના હેઠળ નિર્ધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા સોનું બેંકમાં જમા કરાી શકાય છે અને વ્યાજ મેળવી શકાય છે. જ્યારે એફડી સહિત ઘણાં રોકાણ વિકલ્પો છે જે સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પો છે. ત્યારે બીજી એક રીત છે જેના દ્વારા નોંધપાત્ર વ્યાજ મેળવી શકાય છે.

સરકાર અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ વચ્ચે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓનો હેતુ એવી સિસ્ટમ બનાવવાનો છે જે જનતા માટે સોનું જમા કરાવવાનું સરળ બનાવે. પ્રસ્તાવિત સિસ્ટમ હેઠળ ગ્રાહકો તેમના વિશ્વસનીય ઝવેરી પાસે સોનું જમા કરાવી શકે છે. પરીક્ષણ અને મૂલ્યાંકન પછી માહિતી ડીમેટ ખાતામાં રેકોર્ડ કરવાની યોજના છે. બદલામાં જમાકર્તા જમા કરેલા સોનાના મૂલ્ય પર વ્યાજ મેળવી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે ઘરે લોકર અથવા કબાટમાં સંગ્રહિત સોનું કમાણીના રસ્તાઓ ખોલી શકે. સરકારની અગાઉની ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન યોજનામાં બેંકે અને અધિકૃત પરીક્ષણ કેન્દ્રોએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી, જો કે લોકોની ભાગીદારી અપેક્ષા મુજબ રહી નથી. સરકારી માહિતી અનુસાર માર્ચ ર૦રપ સુધીમાં જુની યોજના હેઠળ ફક્ત ૩૮ ટન સોનું એકત્રિત કરી શકાયું છે.

લોકોના વિશ્વાસ જ ઝવેરીઓને આ નવા અભિગમમાં આગળ લાવવાનું કારણ માનવામાં આવે છે. ભારતમાં ઘણાં પરિવારો લાંબા સમયથી જુના દાગીનાની ખરીદી, વેંચાણ અને વિનિમય માટે તેમના સ્થાનિક સોની, જ્વેલર્સ, ઝવેરીઓ સાથે વેપાર કરે છે. આવી સ્થિતિમાં પરિચિત તેઓ પાસે સોનું જમા કરાવવું બેંક શાખા અથવા અલગ પરીક્ષણ કેન્દ્રમાં જવા કરતા વધુ અનુકૂળ હોઈ શકે છે. જ્વેલરી ઉદ્યોગ પણ માને છે કે જો પ્રક્રિયા સરળ અને વિશ્વસનીય બનાવવામાં આવે તો તે યોજનામાં ભાગીદારીમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે.

ભારતમાં ઘરેલુ સોનાનો કોઈ સ્ત્તાવાર અને સચોટ ડેટા ઉપલબ્ધ નથી, જો કે નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે ભારતીય ઘરોમાં ર૦,૦૦૦ ટનથી વધુ સોનું હોઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે સરકાર આ સોનાને અર્થતંત્ર માટે સંબંધિત મુખ્ય સંસાધન તરીકે જુએ છે. બજાર નિષ્ણાતોના મતે જો ઘરેલુ સોનાનો માત્ર ૧૦ ટકા પણ ઔપચારિક નાણાકીય વ્યવસ્થામાં પ્રવેશ કરે, તો તે સેંકડો અબજો ડોલરનું થઈ શકે છે.

બેકં તરફ આ સોનાની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકે છે અને બીજી તરફ દેશમાં રોકાણ માટે સ્થાનિય મૂડી ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે. ભારત દર વર્ષે મોટી માત્રામાં સોનાની આયાત કરે છે. જો આ યોજના દ્વારા ઘરેલુ સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તે નવા સોનાની માંગ અને આયાત પર દબાણ ઘટાડી શકે છે.

આ દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ, વિદેશી વિનિમય જરૂરિયાતો અને વેપાર સંતુલનને પણ અસર કરી શકે છે. વધુમાં જો સ્થાનિક બચતો એક ભાગ સોનામાંથી નાણાકીય વ્યવસ્થામાં જાય છે, તો બેન્કીંગ અને રોકાણ વ્યવસ્થામાં મૂડીની ઉપલબ્ધતા વધી શકે છે. નિષ્ણાતોનો મત છે કે આ મૂડીનો ઉપયોગ ઉદ્યોગો, કંપનીઓ અને અન્ય ઉત્પાદક ક્ષેત્રોમાં રોકાણ માટે થઈ શકે છે. આનાથી લાંબા ગાળે આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને રોજગારમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.

દરખાસ્તમાં સોનાના સિક્કા અને બારનો સમાવેશ કરવાની ચર્ચા કરવામાં આવી છે, જેમાં ઘરેણાંનો સમાવેશ થાય છે. આ યોજનાનો વ્યાપ વધારી શકે છે, પરંતુ તે સરકાર માટે ચિંતાનું કારણ પણ છે. જો રોકાણ માટે ખરીદેલા સિક્કા અને બાર પણ જમા કરવામાં આવે અને વ્યાજ મળે, તો લોકો પહેલા નવું સોનું ખરીદી શકે છે અને પછી તેને યોજનામાં જમા કરી શકે છે. આનાથી સોનાની આયાતની માંગમાં ઘટાડો થવાને બદલે વધારો થઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે યોજનામાં સિક્કા અને બારનો સમાવેશ કરવાના નિયમો હાલમાં વિચારણા હેઠળ છે.

ઝવેરીઓને યોજનામાં સક્રિયપણે ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહનો આપવાનું પણ સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. ઉદ્યોગ ચર્ચાઓ અનુસાર રિફાઈનર્સ ઝવેરીઓને ૦.૭પ થી ૧ ટકા સુધીના પ્રોત્સાહનો આપવાની શક્યતા પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. આનાથી ઝવેરીઓને ગ્રાહકોને યોજના સમજાવવામાં અને તેમને સોનું જમા કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં નાણાકીય લાભ મળી શકે છે. વધુમાં રિફાઈનરોને મોટા જથ્થામાં સોનાની પહોંચ તેમના વ્યવસાયને વિસ્તૃત કરી શકે છે.

આ યોજનાની હજુ સુધી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. ઉદ્યોગના જાણકારોના મતે સરકાર તેના માળખા પર કામ કરી રહી છે અને ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં અથવા ઓક્ટોબરમાં તહેવારોની મોસમ શરૂ થાય તે પહેલા તેને શરૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે. જો કે, અંતિમ નિર્ણય વ્યાજ દર, શુદ્ધતા પરીક્ષણ, કર નિયમો, ઝવેરીઓની જવાબદારીઓ અને સોનાના ભાવ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા જેવા મુદ્દાઓ પર આધારિત રહેશે.

જો આપને આ પોસ્ટ ગમી હોય તો શેર કરો...